Psia mowa

Wielu właścicieli, u których uczucie przeważa nad zdolnością obserwacji, mówi: "mój pies jest tak mądry, że brak mu tylko mowy, by mógł ze mną rozmawiać". Jest to typowy przykład antropomorfizowania i wynika z nieznajomości psychiki zwierzęcia. Mowa jest zdolnością przekazywania wiadomości - obojętnie jakimi środkami. Żadne zwierzę nie jest zdolne do przekazywania wiadomości. Porozumiewanie się zwierząt polega na uzewnętrznianiu stanu, w jakim się znajdują, czy przez zachowanie się, czy też przez wydawanie odgłosów, a te z kolei stanowią bodźce dla innych zwierząt z tego samego czy nawet innego gatunku. Pies szczekając, skomląc, skowycząc, wyjąc, warcząc itd., daje tylko wyraz stanu, w jakim się w danej chwili znajduje, zawsze jednak czyni to odruchowo, a nie w celu przekazywania wiadomości. W żadnym wypadku zwierzę nie może wyrażać swego stanu psychicznego w czasie przeszłym lub przyszłym. Pies w żaden sposób nie może np. wyrazić "byłem głodny" lub "będę głodny". Jeśli już chcemy koniecznie psią mowę przetłumaczyć na język ludzki, musimy przyzwyczaić się do używania wyłącznie czasu teraźniejszego. I tak np. częste naszczekiwanie, pozornie bezcelowe, u wiejskich kundli "porozumiewających się" od zagrody do zagrody jest wyrazem niekiedy osamotnienia, a czasem po prostu przejawem radości życia i można by wyrazić je jednym słowem "jestem" lub "ja tu jestem". Podobnie odpowiada sąsiad. Nadejście obcego wyzwala w psie uczucie niepewności, niekiedy graniczącej z chęcią agresji, a czasem znajdującej się na pograniczu strachu. Takie szczekanie można by przetłumaczyć na "jestem zły", "podrażniony", "jestem w trakcie przystąpienia do ataku" lub "jestem zaniepokojony". Ten odzew wyzwala w towarzyszach sfory rezonans psychiczny - wprowadza je w podobny nastrój, powoduje, że ulegając instynktowi sfory przyłączają się do agresji przeciwko obcemu. W rzadszych wypadkach, gdy prowodyr jest pod przemożnym wpływem strachu przed groźnym przeciwnikiem - towarzyszom sfory również udziela się strach i wyzwala u nich odruch ucieczki.